Direct naar (in deze pagina): Hoofdnavigatie, Zoeken.

Logo SZW – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Praktische Handreiking Vakbondsbepalingen

Beleidsregel:

Op grond van paragraaf 6.2.2 van het Toetsingskader AVV worden cao-bepalingen die een inbreuk maken op het territorium van de werkgever niet algemeen verbindend verklaard. Dit in verband met een te grote benadeling van de rechtmatige belangen van derden.

 

De praktische toepassing van deze beleidsregel leidt er toe dat cao-bepalingen inzake vakbondswerk binnen de onderneming voor avv in aanmerking komen op voorwaarde dat de bepaling geen inbreuk maakt op het territorium van de werkgever en dat de bepaling neutraal is geformuleerd. Met dit laatste wordt bedoeld dat de bepaling van toepassing dient te zijn op alle daarvoor in aanmerking komende georganiseerde werknemers (zowel de leden van de vakbond die partij is bij de cao als de anders-georganiseerden).

 

Met territorium wordt zowel gedoeld op het grondgebied als op de communicatie- en overlegstructuur binnen de onderneming.

Van een inbreuk op het territorium van de werkgever kan in het kader van de toets van deze beleidsregel alleen sprake zijn (in het geval van daadwerkelijk) bij het fysiek uitoefenen van een activiteit binnen de onderneming.

 

De bepalingen worden sec en op hun eigen merites beoordeeld.

 

Voorbeelden van bepalingen die niet voor avv in aanmerking komen zijn:

  1. Bepalingen die vakbondsvertegenwoordigers in het kader van vakbondswerk toelaten in de onderneming

“Bezoldigde bestuurders van de vakverenigingen hebben toegang tot de onderneming voor overleg met de leiding van de onderneming en na instemming van de werkgever, met de contactpersonen”.

  1. Bepalingen waarin publicatieborden, bedrijfsruimte e.d. beschikbaar gesteld moeten worden

“Indien de vakbonden daartoe de wens te kennen geven, zal de werkgever ten behoeve van het onderhouden door de vakbonden van contacten met hun leden, in de onderneming faciliteiten verlenen. Deze faciliteiten kunnen bestaan uit het toestaan dat op publicatieborden in overleg met de directie mededelingen aan het personeel kunnen doen”.

  1. Bepalingen die verspreiding van geschriften e.d. toelaten

“De werknemersorganisaties kunnen in overleg met de werkgever schriftelijke informatie verspreiden in het bedrijf.”

  1. Bepalingen die contacten binnen de onderneming toestaan

 “De werknemersorganisaties kunnen in overleg met de werkgever bedrijfsbezoeken of een vergadering houden in het bedrijf.”

 

Er zijn vakbondsbepalingen die wel het territorium van de werkgever raken, maar geen inbreuk maken op dit territorium. Kenmerkend voor dit soort bepalingen is dat er (nog) geen sprake is van het fysiek uitoefenen van een activiteit binnen de onderneming.

 

Voorbeelden van bepalingen die in dit verband wel voor avv in aanmerking komen(mits neutraal geformuleerd):

  1. Definitie vakbondswerk
  2. Doelstelling/taak
  3. Bepalingen die betrekking hebben op de aanwijzing/verkiezing en kennisgeving aan werkgever van de contactpersoon binnen de onderneming

“De vakverenigingen hebben elk afzonderlijk het recht om per bedrijfsonderdeel één van de in de onderneming werkzame kaderleden aan te wijzen en te doen functioneren als contactpersoon in die onderneming”.

“Indien een vakvereniging overgaat tot aanwijzing van één of meerdere contactperso(o)n(en) zal de leiding van de betrokken onderneming daarover onmiddellijk worden geïnformeerd”.

  1. Bepalingen die de mogelijkheid tot invoeren vakbondswerk bieden

“Als vakverenigingen aan de onderneming meedelen dat zij het vakbondswerk binnen de onderneming willen effectueren en/of de delegatie voor het overleg over arbeidsvoorwaarden en alle andere voor de werknemers belangrijke zaken die met de vakverenigingen plegen te worden geregeld, (mede) willen laten bestaan uit werknemersleden der vakverenigingen uit de onderneming, zal over de consequenties hiervan met de werkgever overleg worden gepleegd. De vakverenigingen kunnen zich in de onderneming laten vertegenwoordigen door een in die onderneming werkzaam kaderlid, tenzij anders is overeengekomen.”

  1. Bepalingen met betrekking tot vakbondsverlof

“De werkgever zal op verzoek van de vakverenigingen waarvan de betrokken werknemer lid is, aan de werknemer verzuim met behoud van loon toekennen in de volgende gevallen:

* het als officieel afgevaardigde deelnemen aan bijeenkomsten van bondscongres, bondsraad, districtsvergaderingen, bedrijfsconferenties of andere daarmee vergelijkbare in de statuten van de vakbond opgenomen organen, voorzover opgenomen in de door de vakbond ter beschikking van de werkgever te stellen lijst;

* het deelnemen aan een door de vakbond georganiseerde vormings-of scholingsbijeenkomst."

  1. Bepalingen die betrekking hebben op de fiscale faciliering van de vakbondscontributie

“Indien de werknemer daar schriftelijk om verzoekt zal de werkgever onder hierna genoemde voorwaarden de door de werknemer te betalen jaarcontributie aan de vakbond één maal per jaar aan hem vergoeden onder gelijktijdige verlaging van het brutoloon met het bedrag ter grootte van die vergoeding. Deze verplichting van de werkgever geldt alleen indien:

  1. deze constructie fiscaal is toegestaan;
  2. de werknemer een bewijs van betaling van de contributie aan de werkgever overlegt;
  3. de werknemer voor de uitvoering van de verplichting eventueel verder benodigde informatie vertrekt.”

 

11. Bepalingen die de bescherming van de rechtspositie regelt

“Contactpersonen en andere vakbondskaderleden zullen niet, als gevolg van hun werkzaamheden voor de bond, in hun persoonlijke belangen worden geschaad.

Indien zakelijke en/of bedrijfseconomische redenen nopen tot maatregelen die ook contactpersonen treffen, zal de werkgever daarover in een vroegtijdig stadium overleg met de bezoldigde bestuurder(s) van de bond plegen”.

Voorbeeld: “Beëindiging van de arbeidsovereenkomst met één of meerdere contactperso(o)n(en), op initiatief van de leiding van de onderneming, kan slechts via en met toestemming van de kantonrechter.

 

laatstelijk gewijzigd 12-07-2016