Direct naar (in deze pagina): Hoofdnavigatie, Zoeken.

Logo SZW – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Cao-onderzoek 2012 tot en met 2017

Arbeid en (Mantel)Zorg

Hierin worden de verlofvormen die in de Wet arbeid en zorg zijn geregeld en daarnaast de niet wettelijke verlofvormen onderzocht. Omdat de wet ruimte biedt om er van af te wijken, komen in de rapportage zowel bovenwettelijke cao-afspraken als afwijkende cao-afspraken aan bod. In 2007 is het onderzoek aangevuld naar cao-afspraken over onder meer flexibele werktijden en thuiswerken.

Arbeidsduur in cao’s, onderscheid naar...

In de rapportage wordt verslag gedaan naar onderscheid in arbeidsvoorwaarden op grond van verschil in arbeidsduur. Er worden drie vormen van onderscheid belicht: gehele uitsluiting van de cao, gedeeltelijke uitsluiting van cao-bepalingen en verschil in toepassing van cao-bepalingen.

BBL Loondoorbetaling Opleidingstijd Werknemers

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) volgden in 2012-2013 in Nederland 152.710 werknemers een BBL-opleiding. Op verzoek van het Economic Committee of Social Rights (ECSR) van de Raad van Europa is onderzocht in hoeveel cao’s en in welke economische sectoren het loon gedurende de tijd van de beroepsopleiding buiten de arbeidsplaats van werknemers wordt doorbetaald.

Bovenwettelijke aanvullingen bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid

In het onderzoek is nagegaan of, en zo ja in welke mate, in cao's een aanvulling op het loon of een uitkering wordt gegeven in geval van ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid.

Cao-afspraken (zie voor voorgaande jaren de voor- en najaarsrapportage)

In deze rapportage komen diverse onderwerpen aan de orde: contractloonmutatie, de onderkant van het loongebouw, duurzame inzetbaarheid, afstand tot de arbeidsmarkt en loondoorbetaling bij ziekte en arbeidsongeschiktheid. Daarnaast kunnen diverse onderwerpen incidenteel aan de orde komen.

Contractloonontwikkeling

Vanaf januari 2014 wordt elk kwartaal een actuele stand van de contractloonontwikkeling gegeven. Naast het totaalcijfer op niveau- en jaarbasis, bevat het overzicht ook informatie over de contractloonontwikkeling in de markt-, zorg- en overheidssectoren.

Dispensatiebepalingen in cao's

Maatwerk voor ondernemingen voor wie de avv’de bedrijfstak-cao niet passend is, kan op meerdere manieren worden gerealiseerd. Eén van de mogelijkheden is om een dispensatiebepaling in de cao op te nemen. Per 1 april 2014 is in het Toetsingskader AVV bepaald, dat in zo’n dispensatiebepaling duidelijk moet zijn aangegeven tot welke instantie een dispensatieverzoek moet worden gericht, aan welke voorwaarden een dispensatieverzoek moet voldoen, op basis van welke criteria zo’n verzoek wordt beoordeeld, hoe de behandelingsprocedure van een dispensatieverzoek er uit ziet, en dat de beslissing op het verzoek schriftelijk en gemotiveerd zal worden meegedeeld. Naar aanleiding hiervan is onderzocht of de dispensatiebepalingen in cao’s zijn aangepast (cao-onderzoek), en of er sprake is van wijzigingen op het gebied van dispensatieverlening (onderzoek toepassingspraktijk).  Rapportage 

 

Diversiteit in cao's

Onderzocht is in hoeverre sociale partners in cao’s afspraken maken in het kader van diversiteit en (anti-)discriminatie. De resultaten zijn vergeleken met die van soortgelijk onderzoek uit 2010. Rapportage 2015 .

Doorwerken of met pensioen?

Kunnen werknemers die na de AOW-gerechtigde leeftijd door willen werken, zelf kunnen beslissen om het aanvullend ouderdomspensioen op te blijven bouwen en/of dat pensioen uit te stellen? Deze vragen, aangevuld met vragen over vrijwillige voortzetting van het aanvullend ouderdomspensioen en deeltijdpensioen, zijn onderzocht door de bestudering van pensioenreglementen van 50 pensioenfondsen en cao’s uit 2015, aangevuld met informatie uit jaarverslagen van 2013 (op het moment van onderzoek de meest recente gegevens). Rapportage 

Duurzame inzetbaarheid

Het is in het kader van duurzame inzetbaarheid belangrijk dat werknemers gezond blijven, zich blijven scholen, en mobiel zijn op de arbeidsmarkt. Onderzocht is of en in hoeverre in cao’s afspraken met betrekking tot gezondheid, scholing en mobiliteit zijn gemaakt. Daarnaast is onderzocht in hoeverre er voor oudere werknemers specifieke afspraken zijn gemaakt om ervoor te zorgen dat zij tot aan de AOW-gerechtigde leeftijd kunnen doorwerken.

Flexibilisering arbeidspatronen

Onderzocht is in hoeverre afspraken in cao's ruimte geven aan werknemers om hun arbeidstijden te beïnvloeden en hen de mogelijkheid geven om arbeidsplaatsonafhankelijk te werken.

(Bredere) Inzetbaarheid

Voor werkgevers en werknemers is het belangrijk dat werknemers vakbekwaam zijn, blijven of worden voor een goede uitoefening van een functie. Dat kan de huidige, maar ook een andere functie zijn. Binnen het eigen bedrijf of sector, maar ook bij een ander bedrijf of in een andere sector. Cao-partijen kunnen dit bevorderen door middel van activiteiten van cao-fondsen en door afspraken in reguliere cao’s en sociale plannen. Onderzocht is welke activiteiten cao-fondsen ondersteunen en in welke mate in reguliere cao’s en sociale plannen afspraken bevatten om (bredere) inzetbaarheid te bevorderen.

  •  

Karakter van cao's

Onderzoek naar mogelijkheden voor werkgevers om af te wijken van cao-bepalingen voor bij het ministerie aangemelde bedrijfstak-cao's.

Mantelzorg

Voor het combineren van werk en mantelzorg kunnen cao's afspraken bevatten die deze combinatie faciliteren. Hierbij kan gedacht worden aan afspraken over verlofvormen en over aanpassing in arbeidsduur en arbeidstijd. Het onderzoek biedt inzicht in de mate waarin en de wijze waarop hierover in cao's afspraken zijn gemaakt. Rapportage

Monitor laagste lonen in cao’s

In het kader van de Participatiewet heeft het kabinet met sociale partners afspraken gemaakt om ultimo 2025 minstens 125.000 garantiebanen gerealiseerd te hebben voor mensen die zijn aangewezen op loonkostensubsidie. Doelstelling is om in alle reguliere cao’s laagste loonschalen op te nemen die beginnen op het niveau van het wettelijk minimum loon. Voor deze monitor worden alle bij het ministerie aangemelde cao’s onderzocht ultimo 2015, 2016 en 2017. Rapportage 

 

Naleving en Handhaving cao-afspraken

Onderzocht is in hoeverre in bedrijfstak-cao’s aandacht wordt besteed aan naleving en handhaving. In de eerste plaats is nagegaan of de cao’s een of meerdere nalevingbevorderende afspraken bevatten: voorlichting, klachtenregeling, geschillenregeling en het houden van toezicht. Vervolgens is nader ingezoomd op toezichtbepalingen in risicosectoren, dat wil zeggen sectoren waar de kans op misstanden met arbeidsvoorwaarden groter is dan elders. Tot slot is nagegaan in hoeverre er sprake is van (voorgenomen) wijzigingen met betrekking tot het bevorderen van de naleving.

Preventie en Ziekteverzuim

Een onderzoek naar cao-afspraken over preventie en ziekteverzuim. Onderzocht is onder meer of cao's afspraken bevatten over arbeidsomstandigheden (zoals fysieke belasting, werkdruk), over de RI&E en ziekteverzuimbegeleiding.

Toeslagen bijzondere uren in cao's

Dit rapport doet verslag van een onderzoek naar afspraken in cao's over toeslagen voor het werken tijdens bijzondere uren. Met bijzondere uren worden uren bedoeld die buiten de gebruikelijke arbeidstijden vallen (bv avond, nacht, weekend, feestdagen) en waarvoor om die reden veelal een toeslag wordt betaald. De norm ten aanzien van gebruikelijke arbeidstijden lijkt de laatste jaren aan verandering onderhevig te zijn en daarom zijn de afspraken uit 2013 vergeleken met die van zo'n tien jaar geleden.

Uitzendbepalingen in cao's 2013

Het onderzoek ‘Uitzendbepalingen in cao’s in 2013’ gaat over afspraken die sociale partners in cao’s hebben vastgelegd met betrekking tot de inzet van uitzendkrachten of uitzendondernemingen. Het onderzoek is beschrijvend van aard en is uitgevoerd ten behoeve van de evaluatie van de EU-uitzendrichtlijn door de Stichting van de Arbeid. Het rapport biedt inzicht in het aantal, het soort en de inhoud van uitzendbepalingen in cao’s in 2013. Daarnaast wordt op hoofdlijnen een vergelijking gegeven met de situatie in 2011.